معرفی و تاریخچه کاغذ

 

پیشینه

 

کاغذ ماده ای است پهن و نازک که از فشردن الیاف موادی مانند خمیر چوب، برنج یا کتان درست میشود و بیشتر برای نوشتن و نقاشی به کار میرود. با ین همه از کاغذ برای بسته بندی مانند کادو، آرایش درونی ساختمان، صافی های صنعتی  و پژوهشی  و کارهای دیگر نیز بهره میگیرند.

چینی ها نخستین مردمانی بودند که بیش از 2000 سال پیش کاغذهایی مانند کاغذهای امروزی را ساختند. ایرانیان مسلمان شیوه ساختن کاغذ را در صده نخست پس از اسلام  از چینی ها آموختند و آن را بهبود بخشیدند.

یافته های باستان شناسی نشان میدهند که از قرن اول میلادی، در چین کاغذ وجود داشته است. اولین بار در سال  105  بعد از میلاد مسیح در کشور چین یکی از درباریان به نام تسای لون ماده جدیدی را برای امپراطور توصیف کرد که از پارچه های کهنه ، پوست درختان ، کنف و علف تهیه میشد و روی آن مینوشتند.

به مرور زمان شیوه تهیه کاغذ بهتر شد و آن را با الیاف گیاهانی مانند خیزران میساختند. اختراع کاغذ به سرعت مورد توجه کاربران مختلف  قرارگرفت و روز به روز بر میزان تولید و کاربرد آن افزوده شد. عرب ها این محصول را به اروپا بردند و در سال 1150 نخستین کارخانه کاغذ سازی را در اسپانیا بنا کردند، اما ماشین تولید انبوه کاغذ را ، چینی ها اختراع کردند. همچنین لازم به ذکر است که نخستین اسکناس در سال 1024 میلادی در چین تهیه و مبادله شد.

ملت ها بنا به فرهنگ و میزان دسترسی به مواد اولیه لازم روشهای متفاوتی را بر اساس تولید کاغذ به کار بردند. کاغذ از زمان اختراع تا به امروز قابل اعتمادترین وسیله جهت نشر و انتقال اندیشه بشر بوده است و برجسته ترین نقش در جمع آوری و ذخیره اطلاعات بشری را دارا ست. سرانه مصرف این کالای استراتژیک ارزشمند در دنیای امروز به عنوان شاخص پیشرفت و توسعه فرهنگی کشورها محسوب میگردد و نقش بسزای آن در درآمد سرانه ملی کشورها بر ضرورت توجه بر سرمایه گذاری و به روز رسانی تکنولوژی تولید آن افزوده است.
با توجه به این که از ابتدا اساس تولید کاغذ بر پایه استفاده از چوب بوده و تولید هر تن کاغذ منجر به قطع 17 اصله درخت میگردد از یک سو و ضرورت حفظ جنگل ها و درختان همراه با حساسیت روز افزون متولیان محیط زیست از سوی دیگر انسان ها را بر آن داشت تا ضمن برنامه ریزی صحیح برای استفاده و احیای بهینه این منابع خدادادی به دنبال جایگزینی منابع دیگری که بتواند نیاز انسانها را برآورده نماید نیز باشند از اقدامات انجام شده در این راستا میتوان به مواردی همچون اسفاده از محصولات حاصل از پلیمرهای شیمیایی در صنایع بسته بندی و تغییرات اساسی در تکنولوژی تولید کاغذ و...اشاره نمود. 

 

 کاغذ چگونه فراهم میشود؟

 

الیافی که در ساخت کاغذ به کار میرود معمولا طبیعی و شامل سلولز میباشد که به دو روش شیمایی و فیزیکی تهیه میگردد.

یک آزمایش:

تکه ای کاغذ بردارید آن را از گوشه ای پاره کنید و با دقت به لبه پارگی ها نگاه کنید، رشته های نازک و مو مانندی را می بینید که همانند رشته های پشمین درهم تنیده اند، این رشته ها از مولکولی به نام سلولز ساخته شده اند.

سلولز مولکولی، نخ مانند و دراز است که پیکر گیاهان را میسازد. هر یک از رشته هایی را که در لبه پارگی کاغذ می بینید، از هزاران مولکول سلولز ساخته شده که مانند رشته های طناب به دورهم پیچیده اند.چوب درختان به مقدار فراوان سلولز دارد ؛ به همین دلیل ، کاغذ را از آن میسازند.

برای اینکار درختان را میبرند و به کمک ماشین ویژه ای تنه آنها را ریز ریز می کنند. سپس این تکه های کوچک چوب را با موتد شیمیایی و مقدار فراوان آب داغ، مخلوط میکنند تا خمیری از رشته های سلولزی به دست آید. در گام بعدی، خمیر را روی یک توری فلزی میریزند تا آب خود را از دست بدهد؛ سپس خمیر از لا به لای چند غلطک میگذردو آب خود را بیشتر از دست میدهد. پمپ های مکنده آب، به این آب گیری کمک میکنند. سرانجام خمیری که به صورت ورقه درازی درآمده است، با گذشتن از لا به لای غلطک های داغ خشک میشود؛ و برگه دراز کاغذ از دستگاه بیرون میاید.

برای اینکه کاغذ خیلی آب جذب نکند، مواد شیمیایی ویژه ای به آن می افزایند. برای تولید کاغذهای بسیار نرم و سفید کاغذ را از لابه لای غلطک هایی می گذرانند که دمای بیشتری دارند و سطح آن را با مخلوطی از خاک چینی و آب پوشانده اند.برای اینکه کاغذ محکم تر شود، به آن پنبه می افزایند.

اگر بخواهند از کاغذ، دستمال کاغذی بسازند؛ به آن نرم کننده می افزایند و با کمک مواد شیمیایی، میکروبهای آن را از بین میبرند.  

 در پایان کار، دستگاهی که به رایانه مجهز است، ضخامت کاغذ، مقدار آب و شمار سوراخهای احتمالی آن را بررسی می کند. در صورتی که ضخامت در همه جا یکسان باشد، مقدار آب مناسب باشد و شمار سوراخها  کم باشد؛ کاغذ راهی بازار میشود.



پیرامون واژه کاغذ

 

کاغد یا کاغذ ، کله ای است پارسی و ذکر این لغت یا " ورق " در کتب قدیمی عربی بسیار فراوان دیده می شود.خمیر کاغذ بیشتر از چوب سوزنی برگ درختان ساخته میشود(به دلیل داشتن الیاف طولانی تر).

کاغذ یکی از فراورده های مهم چوب است؛ برای ساختن کاغذ ابتدا تنه درخت را به وسیله دستگاه خردکن به خورده چوب تبدیل می کنند، سپس خورده چوب ها را به وسیله مواد شیمیایی و روش های مختلف در برج پخت خمیر تجزیه می کنند و از آنهالیاف سلولزی به دست می آید که "خمیر کاغذ" نامیده می شود. از در هم رفتن الیاف سلولزی و بعد پرس آنها انواع ورقه کاغذ ساخته می شود.

 

انواع برش کاغذ

 

کاغذ از نظر برش  طبق استانداردهای  مختلفی  طبقه بندی می شود. یکی  از مهمترین طبقه بندی های   بین المللی  استاندارد A می باشد. در این استاندارد از A0 که بزرگترین سایز است هرچه عدد بزرگتر می شود ابعاد کاغذ نصف می گردد، به طوریکه :

  1. A0 : 84.1  × 18.9   cm
  2. A: 59.4  ×  84.1  cm
  3. A2 :    42  ×  59.4  cm
  4. A3 : 29.7  ×     42  cm
  5. A4 :    21   ×  29.7 cm
  6. A5 : 14.5   ×     21 cm
  7. A6 : 10.5  ×   148 cm

سه شکل تأمین استاندارد در کشور

  1. تولیدکنندگان داخلی
  2. واردکنندگان غیرقانونی
  3. نمایندگی های اصلی

مشخصات کاغذ

  1. گرماژ
  2. تعداد بسته
  3. راه یا الیاف کاغذ (SG یا LG)

 

 جستارهای وابسته :

 

  1. مقوا
  2. کاغذ گلاسه
  3. اریگامی
#fc3424 #5835a1 #1975f2 #2fc86b #fcloc9 #131f10441 #260213190719